استامینوفن ( ACETAMINOPHEN ) | بیماری

ماه نشان
سپتامبر 21, 2019 0 Comment

: استامینوفن ( ACETAMINOPHEN )

: استامینوفن ( ACETAMINOPHEN )

دانستنیهای پزشکی

۴ دیدگاه
۹,۸۲۰ بازدید

استامینوفن داروییه عادی که بدون نسخه دکتر قابل جفت و جور س. این دارو یه مسکن غیرمخدره که در موارد دردهای ناچیز تا متوسط مثل سردرد، دندون درد، درد ناچیز استئوآرتریت (آرتروز)، و دردهای به وجود اومده به وسیله جراحیای کوچیک کاربرد داره.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  استامینوفن هم اینکه تب رو کم می کنه. این دارو ممکنه در بسیاری دیگه از داروها با اسامی تجاری متفاوت وجود داشته باشه. به استامینوفن پاراستامول هم می گن.

●  چگونگی مصرف
قرص استامینوفن رو میشه واسه سهولت بلع ، خرد کرد. اشکال خوراکی استامینوفن رو میشه با مقدار کمی از مواد غذایی مثل ماست یا مربا مخلوط کرد. در مورد پودرهای خوراکی مثل چیزی که در کپسولای Feveral Sprinkle هست، کپسول باز شده و محتویاتش تو یه قاشق چایخوری آب یا مقدار کمی ماده غذایی نرم مخلوط می شه. واسه مصرف راحت تر شیاف بهتره اونو نیم ساعت در یخچال نگاه داشت . واسه مصرف شیاف ، پوشش شیاف رو ورداشته ، اونو با آب سرد مرطوب کرده ، بعد در حالی که به یه پهلو خوابیده اید با انگشت خود شیاف رو داخل مقعد کنین. اگه یه نوبت دارو رو از یاد بردین، می تونین به مجردی که اونو یادتون بیارین مصرفش کنین. اما اگه تقریباً زمان نوبع بعدی رسیده ، نوبت فراموش شده رو رها کرده به برنامه دارویی منظم خود برگردین. مقدار دارو رو دوبرابر نکنین

●  هشدارها و مشکلات جانبی
اگه دچار هر کدوم از نشونه های جدی زیر شدید، استامینوفن خود رو قطع کرده ، با پزشکتون تماس بگیرین: زردی پوست یا چشما؛ اسهال ؛ بی اشتهایی ، تهوع ، یا استفراغ ؛ معده درد؛ درد، تورم یا حساسیت در بالای شکم ؛ مدفوع مشکی و قیری شکل ؛ ادرار خونی یا کدر، کاهش یهویی ادرار؛ کبود شدگی یا خون ریزی غیرعادی ؛ بثوارت جلدی ، زخمای دهانی ؛ یا تب یا گلودردی که قبل از درمان وجود نداشته و به وجود اومده به وسیله مریضی ای که به خاطرش تحت درمان قرار گرفتین نباشه.
●  موارد احتیاط
در صورت وجود هر کدوم از موارد زیر قبل از مصرف استامینوفن پزشکتون رو باخبر کنین: حساسیت به هر نوع غذا، نگاه دارنده ها، رنگای خوراکی ، یا داروها (مخصوصا استامینوفن یا آسپیرین ).
●  بارداری یا شیردهی .
مصرف داروهای دیگه، مخصوصا داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی ( NSAIDs ، مثل ایبوپروفن )، آسپیرین ، یا ضدانعقادها (رقیق کننده های خون مثل وارفارین ، [کومادین]).
مصرف روزی بیشتر از سه قوطی یا بیشتر مشروبات الکلی .
سابقه یا دچار شدن به الکلیسم (اعتیاد به الکل )، هپاتیت ویروسی ، فنیل کتونوری ، یا مریضی کبدی یا قلبی .
●  موقع مصرف استامینوفن پیشنهاد می شه
برچسب روی دارو رو بخونین و از دستوراتش پیروی کنین.
برچسب روی بقیه داروهای بدون نیاز به نسخه رو بخونین تا مطمئن شید که در اونا استامینوفن یا دارویی که با استامینوفن تداخل کنه وجود نداشته باشه.
اگه استامینوفن رو به دلیل درد، تب یا گلودرد مصرف می کنین در هر کدوم از شرایط زیر با پزشکتون مشورت کنین:
درد بیشتر از ۱۰ روز (در کودکان ۵ روز) طول بکشه یا اینکه علامت جدیدی به اون اضافه شه.
تب بیشتر از ۳ روز طول بکشه، بدتر شه، یا علامت جدیدی اضافه شه.
گلودرد دردناک تر شه، بیشتر از ۲ روز طول بکشه، یا تهوع ، استفراغ ، بثورات جلدی ، یا سردرد اتفاق بیفته.
فقط به مقدار پیشنهاد شده به وسیله پزشکتون استامینوفن استفاده کنین.
استامینوفن رو دور از دم دست کودکان ، دور از گرما ، نور مستقیم و گرما مرطوب نگاه دارین (در اینجور شرایطی استامینوفن فاسد می شه). شیافا رو تو یه جای خنک نگاه دارین، ولی شیاف و شکلای جور واجور مایع استامینوفن (قطره و شربت ) رو منجمد نکنین.
استامینوفن تاریخ گذشته رو دور از دم دست کودکان در توالت دور بریزین.
موقع مصرف استامینوفن نباید
بیشتر از مقدار گفته شده روی برچسب جعبه دارو استفاده کنین، مگه اینکه پزشکتون اینجور دستوری داده باشه، وگرنه ممکنه دچار آسیب کلیوی یا کبدی شید.
به کودکان زیر ۱۲ سال تو یه روز بیشتر از ۵ نوبت استامینوفن به مقدار تعیین شده براساس سن شون بدین.
در روز بیشتر از دو قوطی مشروب الکلی استفاده کنین مگه اینکه فقط بخواین یه یا دو نوبت استامینوفن بخورین.
●  مسمومیت
اگه به مصرف زیادتر از اندازه استامینوفن شک کردین، حتی در صورت نبود وجود هرگونه علامت مسمومیت از اورژانس درخواست کمک کنین. درمان مسمومیت باید هرچه زودتر شروع شه. اگه درمان مصرف زیادتر از اندازه استامینوفن ظرف ۲۴ ساعت اول شروع نشه، ممکنه بشه از آسیب کبدی یا مرگ جلوگیری کرد.
اطلاعات دیگه
اشکال ژنریک استامینوفن ارزون تر از شکلای جور واجور تجاری هستن و در بیشتر موارد به همون اندازه تاثیردارن. فراوردهای استامینوفن طولانی اثر گران تر هستن، ولی ممکنه مصرفشون راحت تر و مناسب تر باشه.

●  مشکلات مهم استامینوفن
زردی پوست یا چشما، اسهال، بی اشتهایی، تهوع یا استفراغ، معده درد، درد تورم یا حساسیت در بالای شکم، مدفوع مشکی و قیری شکل، ادرار خونی یا کدر کاهش یهویی ادرار، کبود شدگی یا خونریزی غیرعادی، بثورات جلدی زخمای دهانی، یا تب یا گلودردی که قبل از درمان وجود نداشته و به وجود اومده به وسیله مریضی ای که به خاطرش تحت درمان قرارگرفته اید نباشه.

کسائی که به هر نوع غذا، نگاهدارنده، رنگای خوراکی یا داروها هم حساسیت دارن باید در مصرف استامینوفن احتیاط کنن. باید از مصرف داروهای دیگه مخصوصا داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی NSAIDs مثل ایبوپروفن ، آسپیرین یا ضدانعقادها رقیق کننده های خون مثل وارفارین همراه با استامینوفن دوری یا با دکتر مشورت کرد .

اگه استامینوفن رو به دلیل درد ، تب یا گلو درد مصرف می کنین در هر کدوم از شرایط زیر با پزشکتون مشورت کنین: درد بیشتر از ده روز و در کودکان بیشتر از پنج روز طول بکشه یا این که علامت جدیدی به اون اضافه شه. تب بیشتر از سه روز طول بکشه بدتر شه یا علا مت جدیدی اضافه شه. گلودرد دردناکتر شه بیشتر از دو روز طول بکشه یا تهوع ، استفراغ ، بثورات جلدی یا سردرد اتفاق بیفته.

● داروی استامینوفن احتمال بروز خس خس تنفسی و آلرژی رو در کودکان زیاد می کنه.

براساس مطالعه محققان که یافته های اون تازگیا منتشر شد در واقع استامینوفن با چهار مورد از هر ده مورد خس خس و آسم شدید در کودکان و نوجوانان ربط داره و نباید سرخود و زیادتر از اندازه به کودکان خورونده شه.
استامینوفن داروییه عادی که بدون نسخه دکتر قابل جفت و جور س . این دارو مسکنی غیرمخدره که در موارد دردهای ناچیز تا متوسط مثل سردرد ، دندون درد ، درد ناچیز استئوآرتریت یا آرتروز و دردهای به وجود اومده به وسیله جراحیای کوچیک استفاده می شه .
استامینوفن هم اینکه تب رو کم می کنه. این دارو ممکنه در بسیاری دیگه از داروها با اسامی تجاری متفاوت وجودداشته باشه.به استامینوفن پاراستامول هم می گن. اشکال خوراکی استامینوفن رو میشه با مقدار کمی از مواد غذایی مثل ماست یا مربا مخلوط کرد.

در مورد پودرهای خوراکی مثل چیزی که در کپسول هایSprinkleFeveral   وجودداردکپسول باز شده و محتویاتش تو یه قاشق چایخوری آب یا مقدار کمی ماده غذایی نرم مخلوط می شه.

● مشکلات مهم استامینوفن
زردی پوست یا چشما، اسهال، بی اشتهایی، تهوع یا استفراغ، معده درد، درد تورم یا حساسیت در بالای شکم، مدفوع مشکی و قیری شکل، ادرار خونی یا کدر کاهش یهویی ادرار، کبود شدگی یا خونریزی غیرعادی، بثورات جلدی زخمای دهانی، یا تب یا گلودردی که قبل از درمان وجود نداشته و به وجود اومده به وسیله مریضی ای که به خاطرش تحت درمان قرارگرفته اید نباشه.
کسائی که به هر نوع غذا، نگاهدارنده، رنگای خوراکی یا داروها هم حساسیت دارن باید در مصرف استامینوفن احتیاط کنن. باید از مصرف داروهای دیگه مخصوصا داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی NSAIDs مثل ایبوپروفن ، آسپیرین یا ضدانعقادها رقیق کننده های خون مثل وارفارین همراه با استامینوفن دوری یا با دکتر مشورت کرد .

اگه استامینوفن رو به دلیل درد ، تب یا گلو درد مصرف می کنین در هر کدوم از شرایط زیر با پزشکتون مشورت کنین: درد بیشتر از ده روز و در کودکان بیشتر از پنج روز طول بکشه یا این که علامت جدیدی به اون اضافه شه. تب بیشتر از سه روز طول بکشه بدتر شه یا علا مت جدیدی اضافه شه. گلودرد دردناکتر شه بیشتر از دو روز طول بکشه یا تهوع ، استفراغ ، بثورات جلدی یا سردرد اتفاق بیفته.
فقط به مقدار پیشنهاد شده به وسیله پزشکتون استامینوفن استفاده کنین. استامینوفن رو دور از دم دست کودکان دور از گرما نور مستقیم و گرما مرطوب نگاه دارین ( در اینجور شرایطی استامینوفن فاسد می شه)

● استامینوفن داروی ضد تب و درد واسه کودکان.

شما استامینوفن رو به نوزادان تب دار هم می دید، دارویی که می تونین در هر سوپرمارکت و مغازه ای بدون نسخه اونو بخرین، اما زیادتر از اندازه بودن چیزای خوب هم می تونه به شما آسیب بزنه. این اصل خصوصاً در مورد استامینوفن و کودکان صادقه.
● استامینوفن؛ یه داروی عمومی
استامینوفن عمومی ترین مسکن درد و تب بریه که به طور گسترده در آمریکا استفاده می شه و در بسیاری نقاط دنیا هم به آسونی در دسترسه. درزمان بیست سال ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، این دارو به عنوان کالای اصلی و ثابت کمدداروی هر خونه ای جای آسپرین رو گرفت.

استامینوفن وقتی عمومیت یافت کرد که رابطه بین آسپرین و مریضی نادری در کودکان- که خون، کبد و مغز رو تحت اثر کشنده قرار میده- مورد توجه قرار گرفت.
● استفاده زیادتر از اندازه( overdose)
شاید تا اندازه ای در دسترس بودن داروی استامینوفن بیشتر از هر داروی دیگری موجب اوردوز(عوارض مصرف بیش از حد)(مشکلات مصرف زیادتر از اندازه) (overdose) و مرگ به وجود اومده به وسیله اون هستش. این دارو معمولاً انتخاب جوانان واسه خودکشی هم هست. موارد دیگه هم وقتی اتفاق میفته که افراد سمی بودن استامینوفن رو ناچیز می شمارند و یا این که از اون آگاه نیستن.

 استامینوفن می تونه هم در کودکان و هم در بزرگسالان به کبد آسیب برسونه. اشخاصی که برحسب عادت الکل می خورن هم بیشتر از بقیه در خطر آسیب کبد در اثر به کار گیری استامینوفن هستن.
● خطرات آسیب به کبد
شما بدون کبد نمی تونین زنده بمونین. کبد واسه کمک به هضم غذای شما، صفرا تولید می کنه و فاکتورهای لختگی خون رو می سازه که وقتی انگشتتون رو می برید، خون رو بند میارن. کبد، انرژی و اندوخته آهن رو هم ذخیره می کنه و خیلی از داروها و مواد شیمیایی که وارد جریان خون شما می شن رو تجزیه می کنه.

استامینوفن زیادتر از اندازه، توانایی کبد رو در به عمل آوردن بدون خطر دارو، زیاد می کنه. محصول فرعی این روند، سمیه و هم به کبد آسیب میرسونه و هم می تونه مشکل کلیه رو به دنبال داشته باشه. اوردوز(عوارض مصرف بیش از حد)(مشکلات مصرف زیادتر از اندازه) شدید می تونه مرگ آور باشه. حالا خوبیش اینه پادزهری هم به نام (AC) هست که باید هشت تا ده ساعت بعد از استفاده زیادتر از اندازه استامینوفن، استفاده شه.
● اوردوز(عوارض مصرف بیش از حد)(مشکلات مصرف زیادتر از اندازه) چه طور اتفاق میفته؟
موارد شدید اوردوز(عوارض مصرف بیش از حد)(مشکلات مصرف زیادتر از اندازه) استامینوفن وقتی اتفاق میفته که والدین اشتباهیً مقدار بیشتری از دارو رو به کودک میدن. علایم اوردوز(عوارض مصرف بیش از حد)(مشکلات مصرف زیادتر از اندازه) یعنی دل درد، تهوع و استفراغ که معمولاً در اثر خیلی از بیماریا هم رخ میدن، بیشترً اونقدر رو نیستن که شما بفهمین بچتون به درمون فوری نیاز داره. والدین ممکنه در مقدار دارویی که به کودک میدن، اشتباهای متنوعی کنن.

بعضی وقتا وقتی از نتیجه دادن مقدار پیشنهاد شده دارو راضی نیستن، تصمیم می گیرن که مقدار بیشتری استفاده کنن. بعضی والدین هم قرصای بزرگسالان رو به اشتباه به کودکان میدن.

همونجوریکه حالتای مختلفی واسه داروی کودکان در نظر گرفته شده، مقدار دارو هم واسه اونا فرق داره. مثلا، فرمولاسیون یه قرص مخصوص کودکان، سه برابر غلیظ تر از شربتیه که معمولاً به کودکانی داده می شه که هنوز تاتی می کنن. به آسونی دیده شده که والدین گرفتار ممکنه فرض کنن که هر دوی این مواد مقدار برابری دارو در خود دارن.

اما جانشین کردن شربت با قرص یعنی سه برابر اون چیزی که باید، دارو مصرف می شه. خیلی از داروهای مربوط به سرماخوردگی هم شامل مقداری استامینوفن هستن، پس ممکنه والدین به طور کاملً اتفاقی موجب اوردوز(عوارض مصرف بیش از حد)(مشکلات مصرف زیادتر از اندازه) شن، یعنی در کنار داروهای ضد سرماخوردگی، استامینوفن هم به کودک بدن.
● کنجکاویای خطرناک
اوردوز(عوارض مصرف بیش از حد)(مشکلات مصرف زیادتر از اندازه) ممکنه وقتی اتفاق بیفته که بچه ها (خصوصاً کودکانی که تاتی می کنن) طی کنجکاویای غیرمجازشان در کمد داروها یا کیف مادرشون، با دارو برخورد می کنن و ممکنه اونو با شکلات یا آب میوه اشتباه بگیرن. این اتفاق خصوصاً وقتی خطرناکه که دارویی که کودک پیدا میکنه، استامینوفن مخصوص بزرگسالان باشه.

قرصای مخصوص بزرگسالان شامل ۳۲۵ یا ۵۰۰ میلی گرم استامینوفن هستن، در حالی که قرصای کودک شامل ۸۰ یا ۱۶۰ میلی گرم از این دارو هستن. حالا خوبیش اینه در این اکتشافا، معمولاً توجه کودکان به شربتا جلب می شه. در این موارد با احتمال خیلی کم کودکی اونقدر از دارو مینوشه که واسه اون خطرناک باشه و به کبدش آسیب بزنه.
● حد مجاز چه مقداره؟
عوامل بسیاری، مانند سن کودک، مشخص می کنه که چه مقدار از دارو و استفاده زیادتر از اندازه اون می تونه به کبد آسیب بزنه. مثلا، کودکان زیر ۵ سال نسبت به بزرگسالان و کودکان دیگه به آسیب کبد کمتر حساسند. مقدار غذای موجود در معده کودک هم عامل دیگه ایه.

واسه تخمین اندازه خطر، پزشکان وزن کودک رو و مقدار استامینوفنی رو که بلعیده باید بدونن. (برحسب کیلوگرم و میلی گرم). کلا اگه کودک به ازای هر کیلوگرم وزنش، ۱۵ میلی گرم استامینوفن اضافی مصرف کرده باشه، پزشکان درمان اورژانسی رو پیشنهاد می کنن.
● بیشر از دستور دکتر، به کودک دارو ندین
استامینوفن وقتی یه داروی بی خطر و مؤثره که اونو همون مقدار که پیشنهاد شده، استفاده کنین. برچسب روی دارو رو با دقت بخونین و بیشتر از اون چیزی که به شما گفته شده، به کودک دارو ندین. اگه دارویی رو خیلی راحت و بدون نسخه میشه خرید، بدون معنی نیس که اصلاً نمی تونه به کودک شما آسیب بزنه.

استامینوفن از داروهای مصرفیه که با اثر بر مرکز تب در مغز باعث کاهش تب می شه؛ از طرفی این دارو باعث کاهش احساس درد هم می شه. این دارو اثراتی مشابه با آسپیرین داره فرقش اینه که اثر ضدالتهابی نداشته پس در مریضیای التهابی مثل روماتیسم قلبی کاربرد نداره.
استامینوفن خوب از راه خوراکی جذب می شه، اما جذب اون از راه مقعد متغیره. دارو در کبد دچار تغییر شده و از راه ادرار دفع می شه. استامینوفن بدون هیچ سختی ای وارد بدن جنین می شه، اما اندازه کمی از اون در شیر ترشح می شه؛ در کل در دوران بارداری و شیردهی دارویی امن هستش.

مسمومیت

مسمومیت با استامینوفن رو باید در هر نوع مسمومیت دارویی مورد توجه داشت و نمونه خون واسه امتحان سطح خونی دارو فرستاد. مسمومیت با استامینوفن رو میشه به ۲ دسته تقسیم کرد، دسته اول مسمومیت حاده که به طور قراردادی به مصرف یهویی استامینوفن در کمتر از ۴ ساعت گفته می شه. دسته دوم مسمومیت مزمنه که به مواردی مثل مصرف مقادیر زیاد از حد درمانی، به صورت اتفاقی و تکرارشونده یا مصرف از قصد اما در مدت بیشتر از ۴ ساعت می گن. در مریضی که گذشته ای از مصرف زیاد میده میشه با امتحان سطح سرمی یا اندازه مصرف استامینوفن، خطر بروز مسمومیت رو برآورد کرد. اگه مریض میزانی بیشتر از ۱۵۰ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن از استامینوفن رو به صورت یهویی مصرف کرده باشه مستعد مسمومیت حاده.در صورت شک به مسمومیت با استامینوفن باید مریض رو خیلی سریع به اولین اورژانس در دسترس و دارای بخش مسمومیت رساند. کار خاصی در مورد مریض مسموم با استامینوفن موجود نیس وباید رسوندن مریض به اورژانس اولویت داشته باشه.

نکات لازم جهت بیماران

ـ این دارو رو نباید در سنین کمتر از ۳ سال و به مدت بیشتر از ۵ روز در کودکان، بدون نظر دکتر استفاده کرد. مصرف استامینوفن در بیماران بالغ واسه رفع درد بیشتر از ۱۰ روز و واسه کنترل تب بیشتر از ۳ روز نیاز به دستور دکتر داره.

ـ داروهایی مثل فنی توئین و کاربامازپین وقتی که همزمان با استامینوفن استفاده می شن احتمال آسیب کبدی به وجود اومده به وسیله استامینوفن رو زیاد می کنن و همزمان اثرات دارویی استامینوفن رو کم می کنن.

ـ مصرف همزمان آسپیرین، ایبوپروفن، پیروکسیکام، ایندومتاسین، دیکلوفناک با استامینوفن خطر بروز مشکل کلیه رو داره. این خطر وقتی که فرد روی مصرف دراز مدت یا در برابر مسمومیت با مقادیر بالای دارو قرار داره، زیاد می شه.

.

منبع :