استامینوفن یا بروفن؛ کدام یک؟ | بیماری

ماه نشان
سپتامبر 21, 2019 0 Comment

حال اگه پای بچتون پیچ خورد و دردش ساکت نمی شد، به اون کدوم دارو رو می دید؟ این موضوع که واسه کاهش درد در کودکان کدوم مسکن مناسب تره، نه فقط واسه پدر و مادرها، بلکه بعضی وقتا واسه پزشکان هم مورد سوال بوده. اما با انجام تحقیقاتی که یافته های اون در نشریه معتبر Pediatrics منتشر شد، به نظر می رسه دیگه بشه یه دارو رو به عنوان بهترین مسکن در کودکان معرفی کرد: بروفن، معجزه بهبود دهنده درد کودکان.

در این تحقیق، تاثیر بروفن، استامینوفن ساده و استامینوفن کدئین دار، سه عدد از معروف ترین مسکنا، در ۳۰۰ کودک ونوجوان مراجعه کننده به بخش اورژانس یکی از بیمارستانای کودکان در شهر اتاوا واقع در کانادا مورد آزمایش قرار گرفت. این کودکان که ۶ تا ۱۷ سال سن داشتن و همه دچار شکستگی استخون یا پیچ خوردگی یا کشیدگی انداما شده بودن، در اول ورود به اورژانس به طور تصادفی به سه گروه تقسیم شدن و هر گروه یکی از سه داروی بالا رو گرفت. نیم ساعت پس از دریافت داروها ، اثر اونا در کاهش درد، در هر سه گروه تقریباً برابر بود، ولی با گذشت یه ساعت از زمان تجویز دارو، کودکانی که بروفن دریافت کرده بودن، درد کمتری نسبت به دو گروه دیگه داشتن.

البته واسه اینکه یافته های قابل لمس تر باشن و با دقت بیشتری بشه تاثیر داروها رو مقایسه کرد، محققان مقیاسی رو تعریف کردن، اینطوری که به بیشترین حد درد عدد ۱۰۰ تعلق گرفت و هر چی درد کمتر می شد، از این عدد کاسته می شد.

یه ساعت پس از مصرف دارو، در کودکانی که بروفن مصرف کرده بودن، اندازه درد ۲۴ نمره کم شد، ولی در دو گروهی که استامینوفن و کدئین مصرف کرده بودن، اندازه درد به ترتیب ۱۱ و ۱۲ نمره کاهش نشون داد. این فرق پس از دو ساعت از مصرف دارو بازم باقی بود.

از طرف دیگه یه ساعت پس از مصرف دارو، پزشکان در ۵۰ درصد از کودکانی که بروفن دریافت کرده بودن، اندازه کاهش درد رو کافی و مناسب آزمایش کردن، ولی این اندازه در گروهی که کدئین دریافت کرده بودن ۴۰ درصد و در دریافت کنندگان استامینوفن ۳۶ درصد بود.

به گفته محققان، کلا در دردهای به وجود اومده به وسیله جراحت و آسیب به اعضا (تروما)، بروفن اثر بیشتری نسبت به استامینوفن داره. اما به چه دلیل؟ دلیل این فرق چیزی نیس جز کارکرد عمل این داروها. بروفن خاصیت ضد التهابی داره، ولی استامینوفن و کدئین خیر.

مسکنای معروف 

در کشور سه مسکن و تب بر ، چه واسه کودکان و چه واسه بزرگسالان، از بقیه بیشتر کاربرد دارن.

استامینوفن

معروف ترین داروی مسکن که در هر خونه ای پیدا می شه، چیزی نیس جز استامینوفن. این داروی محبوب و موثر که حدود یه قرن پیش ساخته شد، حکم آچار فرانسه رو داره؛ هر کسی تب می کنه، اولین پیشنهاد، مصرف استامینوفنه. سرش درد میگیره، باز استامینوفن پیشنهاد می شه. دست و پایش درد میگیره، سراغ استامینوفن میره و … .

استامینوفن یه داروی ضد تب بسیار موثره که با تاثیر بر مرکز کنترل گرما بدن در هیپوتالاموس واقع در مغز، تب رو کم می کنه. هم اینکه این دارو واسه کاهش دردهای ناچیز تا متوسط کاربرد داره، ولی بدون اثرات ضد التهابیه و به خاطر همین در مواردی که دلیل ایجاد درد، بروز التهاب تو یه محله، مثلاً در اثر ضربه، کبود شدگی، کشیدگی یا شکستگی، تاثیر اون در مقایسه با مسکنای ضد التهابی مثل بروفن کمتره.

استامینوفن معمولاً به صورت قرصای ۳۲۵ میلی گرمی در افراد بالغ مصرف می شه، ولی در کودکان معمولاً از قطره ، شربت یا شیاف اون استفاده می شه و کاربرد اصلی اونم کاهش تب است.

چگونگی تجویز استامینوفن در کودکان طبق سن فرق داره، مثلاًدر کودکان ۶ تا ۹ سال به صورت ۳۲۰ میلی گرم هر ۴ تا ۶ ساعت تجویز می شه، ولی در کودکان کم سن تر باید این اندازه کم بشه.

اینو هم به این موضوع دقت لازم رو به عمل بیارین مهمه این رو بدونین که هر چند استامینوفن داروی کم خطر و مطمئنیه، ولی مصرف مقادیر زیاد اون می تونه شدیدا به کبد آسیب برسونه.

بروفن

بروفن که نام اون ایبوپروفنه، از معروف ترین داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAID) حساب می شه که به صورت قرص و شربت هست. بقیه داروهای معروف این گروه عبارتند از آسپیرین، ایندومتاسین و … .

این گروه از داروها نه فقط اثر ضد تب دارن، بلکه با کاهش التهاب، در کنار مکانیسمای دیگه، درد رو هم کاهش میدن. از جمله شایع ترین مشکلات این دسته از داروها، ایجاد ناراحتی گوارشی، زخم و خونریزی معده است که این مشکلات در مصرف کنندگان آسپیرین بیشتر دیده می شه.

آسپیرین

اما آسپیرین که نام اصلی اون، استیل سالیسیلیک اسید یا ASAه، از ۸۰ سال پیش به عنوان یه داروی مؤثر در کاهش تب و آرامش درد شناخته شده، اما به دلیل مشکلات جانبی مهمی که داره، مخصوصا در کودکان، معمولاً استامینوفن یا بروفن تجویز می شه.

یکی از مهم ترین مشکلات آسپیرین، ایجاد ناراحتیای گوارشی و خونریزی معده س. از دیگر مشکلات بسیار مهم و البته نه خیلی شایع آسپیرین، ایجاد مریضی بسیار خطرناک کبدی در کودکان گرفتار به آبله مرغان یا بقیه بیماریای ویروسیه.

پس در موارد مشکوک به دچار شدن به آبله مرغان یا بقیه بیماریای ویروسی مثل آنفلوانزا اصلا از آسپیرین استفاده نکنین.

کلا پیشنهاد می شه با وجودی که جفت و جور آسپیرین به نسخه دکتر نیاز نداره، به دلیل وجود داروهای مؤثری مثل استامینوفن یا بروفن، بدون نظر دکتر از آسپیرین مخصوصا در کودکان استفاده نکنین.

یادتون نره 

نکته مهمی که در مورد داروهای فوق باید بدونین اینه که این داروها فقط علایم مریضی مثل تب و درد رو کاهش میدن، ولی عامل مریضی رو درمان نمی کنن. پس هر چند این داروها بدون نسخه دکتر به فروش می رسن، ولی تنها می تونین در مواردی که علایم مریضی ناچیز و محدوده و دلیل اونم مشخصه، خودسرانه از این داروها استفاده کنین. وگرنه مثلاً اگه کودک شما بد حاله، یا در کنار تب، علایمی مثل گلودرد، سرفه شدید، سوزش ادرار ، اسهال و … داره، یا اینکه مثلا محل وارد اومدن ضربه، دچار تورم و قرمزی و درد شدید شده، حتماً به دکتر مراجعه کنین تا در صورت ضرورت، آنتی بیوتیک مناسب یا بقیه داروهای لازم رو تجویز کنه، چون همونجوریکه گفته شد،

استامینوفن و بروفن، عامل مریضی رو از بین نمی برن و تنها علایم مریضی رو بهتر می کنن.

نکته مهم دیگه اینکه، اگه شما مصرف استامینوفن یا بروفن رو واسه کودک تون شروع کردین، ولی طی مدت ۲ تا ۳ روز تب یا درد اون کاهش نیافت، حتماً به دکتر مراجعه کنین.

دکتر محمدعلی شهاب الدین

همشهری

*

منبع : tebyan.net